شرکت گوگل (Google) قرار است هفته آینده یک ماهواره آزمایشی به نام MVP را برای آزمایش اجرای یک مرکز داده هوش مصنوعی در فضا به مدار زمین پرتاب کند. به عنوان بخشی از یک ابتکار گستردهتر به نام پروژه سانکچر (Project Suncatcher)، این ماهواره سوار بر یک موشک فالکون ۹ (Falcon 9) شرکت اسپیساکس (SpaceX) از پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در کالیفرنیا پرتاب خواهد شد. هنگامی که در فضا قرار گیرد و با فرض اینکه همه چیز به خوبی پیش برود، فناوری موجود در این ماهواره قادر خواهد بود درخواستهای ساده هوش مصنوعی را از فضا مدیریت کند.
روزنامه نیویورک تایمز (The New York Times) اشاره میکند که اگرچه این اقدام مهم است، اما این ماهواره از نظر قدرت پردازش محدود خواهد بود. این ماهواره تنها دارای چهار واحد پردازش تانسور (TPU) خواهد بود و از نظر قابلیتها مشابه یک سرور منفرد مستقر در زمین است. این سیستم توسط پنلهای خورشیدی که قادر به تامین یک کیلووات توان برای تراشههای تانسور هستند، تغذیه خواهد شد.
اگرچه این سرور مداری به وضوح محدود است، اما قرار است درخواستهای هوش مصنوعی را تا یک سال مدیریت کند، البته که تا شش سال در مدار باقی خواهد ماند. پس از آن، جاذبه اثر خود را میگذارد و ماهواره در هنگام ورود مجدد به جو زمین میسوزد.
پیش از وقوع این اتفاق، جیمز مانیکا (James Manyika)، معاون ارشد بخش تحقیقات گوگل (Google)، انتظار دارد اطلاعات بیشتری درباره اینکه چگونه فضا ممکن است به خانهای برای مراکز داده آینده تبدیل شود کسب کند، البته احتمالا نه برای مدت زمان طولانی.
این معاون ارشد به نیویورک تایمز گفت: «برای گفتن حقیقت، ما انتظار نداریم که در چند سال آینده هیچ چیز قابل استفادهای به صورت عملیاتی داشته باشیم.» او در ادامه این پروژه را با خودروهای بدون راننده گوگل (Google) مقایسه کرد و گفت که گوگل (Google) آنها را «حدود ۱۵ سال قبل از اینکه هر چیزی ظاهر شود» آزمایش میکرد. ایده دسترسی کاربران به نسخهای از جِمینای (Gemini) که در فضا اجرا میشود، مقداری با به ثمر نشستن فاصله دارد.
اما این موضوعی است که گوگل (Google) و سایر شرکتها نیز برای بررسی بیشتر آن آماده میشوند. در کنار گوگل (Google)، ایلان ماسک (Elon Musk) (شرکتهای xAI، تسللا (Tesla)، اسپیساکس (SpaceX))، به همراه جف بزوس (Jeff Bezos) (شرکت آمازون (Amazon)) و سام اولتمن (Sam Altman) (شرکت اوپنآیسیال (OpenAI))، مدتی است که درباره چشمانداز مراکز داده مداری صحبت میکنند. کشور چین قبلاً توان پردازشی هوش مصنوعی خود را با ماهواره ابرمحاسباتی-۱ به مدار فرستاده است. حتی شرکت اینتل (Intel) نیز ثبت اختراع خود را برای مراکز داده مداری دارد.
قرار دادن سرورها در فضا مشکلاتی دارد، که مهمترین آنها مسئله انتقال آنها به آنجاست. تابش و رایانهها با هم سازگار نیستند و تابش موجود در فضا میتواند باعث «جهش بیت (bit flips)» شود که نحوه پردازش دادهها توسط تراشهها را تغییر میدهد. پاسخ گوگل (Google) در حال حاضر این است که تراشهها را هر از گاهی مجدداً راهاندازی کند تا تنظیم مجدد شوند. این شرکت همچنین یک سیستم خنککننده ابداع کرده است که گرما را مستقیماً به فضا هدایت میکند - زیرا راه حل معمولی مبتنی بر فن بدون هیچ هوا به سادگی کار نخواهد کرد.
علیرغم این تدارکات، چهار تراشه موجود در ماهواره آزمایشی گوگل (Google) همچنان خیلی سریع و بیش از حد داغ میشوند. آنها تنها میتوانند حدود ۱۵ دقیقه کار کنند و سپس باید خاموش شوند تا خنک شوند.
صرف نظر از این موارد، این روزهای اولیه برای مفهوم اجرای سرورها در فضا است. گوگل (Google) قصد دارد در مرحله بعد یک جفت ماهواره پرتاب کند، و برنامههای بلندمدت برای ناوگانهای شبکهای متشکل از بیش از ۸۰ ماهواره نیز قبلاً مطرح شده است.
به تخمین مانیکا (Manyika)، گوگل (Google) ۱۵ سال زمان نیاز دارد تا از یک سرور چهار تراشهای به یک مرکز داده تمامعیار برسد. زمان در حال گذر است.
منبع: tomshardware.com