بیایید یک موضوع را از همان ابتدا روشن کنیم: من طرفدار هدستهای واقعیت مجازی (VR) نیستم. من آنها را حجیم، منزویکننده و در مجموع راهی غیرمفید برای تعامل با فناوری به شکل فعلی آن میدانم.
میتوانید تصور کنید که وقتی در جریان رویداد متا کانکت ۲۰۲۶ (Meta Connect 2026) فرصتی برای امتحان کردن عینکهای واقعیت مجازی جدید متا (Meta) به من داده شد، چقدر با بدبینی برخورد کردم و چقدر از بصری بودن، راحتی در استفاده و پوشیدن این هدست/عینک شگفتزده شدم.
جدیدترین پوشیدنی واقعیت مجازی متا ترکیبی میان هدست متا کوئست (Meta Quest) و عینکهای واقعیت افزوده (AR) مانند ویچر بیست (Viture Beast) یا اکسریل آئورا (Xreal Aura) آینده است. یا اگر بخواهید به کنترلهای حرکتی نگاه کنید، نسخه بسیار ارزانتری از اسنپ اسپکس (Snap Specs) محسوب میشود (اما همچنان گرانقیمت).
در حالی که رقابت برای تسلط بر بازار عینکهای هوش مصنوعی جریان دارد، عینکهای واقعیت مجازی متا حس و حال آینده واقعی را دارند. به عنوان یک هدست واقعیت مجازی، آنها همچنان منزویکننده هستند و تصمیمات عجیبی در پشت صحنه اتخاذ شده است، اما نکته جالبی در اینجا وجود دارد.
عینک واقعیت مجازی متا چیست
عینکهای واقعیت مجازی متا نتیجه جدا کردن لنزهای یک هدست و قرار دادن آنها درون یک جفت عینک خلبانی جنگنده توپ گان (Top Gun) است. این عینکها حامل لنزها، نمایشگر و سنسورها هستند.
لنزها یک جفت صفحه نمایش پنکیک «فوق فشرده» میکرو اولد ۵ کی (Micro OLED 5K) هستند که به گفته متا دارای گواهی دالبی ویژن (Dolby Vision) و رنگ دالبی هستند. این دستگاه همچنین قادر به اجرای محتوای سه بعدی است و دارای گواهی آیمکس (IMAX) است که ادعا میشود برای اولین بار در هدستها ارائه میشود.
تراشه و باتری در یک دستگاه جانبی متصل (Puck) جدا شدهاند که به گفته متا میتواند به مدت سه ساعت به تنهایی دوام بیاورد. یک سخنگوی متا به من گفت که این عینک دارای چیپست کوالکام ایکسآر ۲ نسل ۳ (Qualcomm XR2 Gen 3) است. یا با نامی دیگر، اسنپدراگون ریالیتی الیت (Snapdragon Reality Elite) که در رویداد AWE امسال معرفی شد. نامگذاری گیجکننده است زیرا کوالکام XR2 Gen 3 را معرفی نکرد بلکه در عوض نام ریالیتی الیت (Reality Elite) را بر روی آن گذاشت.
جدی میگویم، این وسایل سبک هستند. هدستهای متا کوئست ۱.۱ پوند یا حدود ۵۰۰ گرم وزن دارند. عینکهای واقعیت مجازی متا قرار است فقط ۱۰۰ گرم یا ۳.۵۷ اونس وزن داشته باشند. برای مقایسه، عینکهای واقعیت افزوده ویچر پرو (Viture Pro) و اکسریل وان (Xreal One) وزنی کمتر از ۳ اونس دارند.
پوشیدن آنها بسیار راحت است و به لطف قطعه جانبی داغ نمیشوند. با این حال، هنگامی که در پایان جلسه قطعه جانبی (Puck) را برداشتم، کاملاً گرم بود.
شاید جالبترین نکته در مورد عینکهای واقعیت مجازی، عدم وجود کنترلرها باشد. آنها میتوانند از کنترلرهایی مانند کنترلرهای تاچ (Touch) که با کوئست از طریق بلوتوث استفاده میشوند، پشتیبانی کنند. با این حال، این عینکها از کنترلهای چشم و دست برای تقریباً هر تعاملی استفاده میکنند؛ که در ادامه بیشتر به آن خواهیم پرداخت.
قیمت و تاریخ عرضه
ما زمان کمی تا دسترسی واقعی به عینکهای واقعیت مجازی متا فاصله داریم. انتظار نمیرود آنها تا بهار ۲۰۲۷ - یعنی شش ماهی که مرتباً به من گفته شد - عرضه شوند.
در زمان عرضه، این عینکها قرار است قیمت پایه ۱,۲۹۹ دلاری داشته باشند، اگرچه هیچ گزینه ظرفیت ذخیرهسازی ارائه نشد. متا کوئست ۳ فقط با ظرفیت ۵۱۲ گیگابایت عرضه میشود، در حالی که مدل 3S در نسخههای ۱۲۸ و ۲۵۶ گیگابایتی عرضه میشود. من فرض میکنم عینکهای واقعیت مجازی احتمالاً با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت عرضه خواهند شد.
قیمت بالا است - آنها بیش از دو برابر قیمت ویچر بیست (Viture Beast) هستند - اما حدود نصف هزینه هدست اپل ویژن پرو (Apple Vision Pro) است.
همه چیز درباره چشمها
با این هشدار که این موارد دموهای قفل شده بودند، ردیابی چشم و کنترلهای حرکتی دست بصری به نظر میرسیدند و بسیار روان کار میکردند.
یک نکته جالب که متوجه شدم این است که عینک شما را در تنظیم لنزها و پدهای بینی برای بینایی و شکل بینیتان راهنمایی میکند. با چشمان من، مجبور شدم لنز راست را تنظیم کنم که با هل دادن کمی آن به سمت چپ انجام شد.
برای کاربران عینکهای طبی، متا یک راهاندازی نسخه طبی داشت تا بتوانند لنزها را کالیبره کنند. مشخص نیست که این کار برای مشتریان پس از عرضه در بازار چگونه انجام خواهد شد.
یکی از دموها یک ایستگاه کاری چند صفحه ای را نشان داد که آنچه توجه من را به خود جلب کرد، قابلیت خواندن وبسایتها و کدهایی بود که به من نشان داده شد. این ویژگی یکی از ایرادات آزاردهنده عینکهای واقعیت افزوده را که در آن خواندن میتواند تار باشد یا به چشمان شما فشار بیاورد، برطرف میکند.
سنسورهایی در لنزها وجود دارد که چشمان شما را ردیابی میکنند و کار خوبی در تشخیص محل نگاه شما انجام میدهند. من توانستم به یک آیکون نگاه کنم و سپس انگشتانم را به هم بچسبانم (Pinch) و برنامه باز شود.
نکته خوب این است که برخلاف بسیاری از دستگاههای دارای کنترل حرکتی، من میتوانستم دستهایم را در دامن خود یا صاف روی میز نگه دارم اگر میخواستم. هیچگونه دراز کردن دست عجیبی در هوا برای یک توپ نامرئی که معمولاً میبینید وجود ندارد.
این به لطف سنسورهایی است که هم در جلوی عینک و هم در قسمت زیرین آن قرار دارند و حرکات دست شما را ثبت میکنند.
محتوا، محتوا، محتوا
در حالی که متا کوئست یا فریم استیم (Steam Frame) جدید ولو (Valve) به عنوان هدستهای گیمینگ عمل میکنند، متا در ارائههای مربوط به این هدست از گیمینگ دوری کرد. بله، ۷۵ عنوان در زمان عرضه وجود دارد که «برای کار با دست بهینه شدهاند»، اما این صرفاً یک هدست گیمینگ نیست.
بخش عمدهای از آنچه به من گفته شد و نشان داده شد حول محتواهای مختلف میچرخید. لنزهای دارای گواهی دالبی و گواهی آیمکس وجود دارند. متا یک فروشگاه با فیلمها و برنامههای سه بعدی خواهد داشت که با عینک کار خواهند کرد، همراه با عناوین سه بعدی جدیدی که از لاینزگیت (Lionsgate) و جیمز کامرون (James Cameron) برای شروع میآیند.
من نگاهی اجمالی به این موضوع با صحنهای از اونجرز (Marvel Avengers) مارول داشتم که در آن یک محیط سه بعدی ۳۶۰ درجه در اطراف من ساخته شد در حالی که تماشا میکردم ثور تبر جایگزین میولنیر (Mjolnir) خود را میسازد. جالب بود اگرچه کمی شبیه به سواری شهربازی بود. همچنین یک کنسرت بیلی آیلیش (Billie Eilish) وجود داشت که با استفاده از سه بعدی به نظر میرسید در میان جمعیت ایستادهام، که حس ترسناکی داشت انگار داشتم پشت گردن کسی نفس میکشدم.
همچنین یک نسخه فضایی ۱۸۰ درجه از فینال انبیای (NBA Finals) وجود داشت که میتوانستم سرم را بچرخانم و تیموتی شالامه (Timothée Chalamet) را ببینم که تماشا میکند نیکس اسپرز را شکست میدهد. این قرار است با ورزشهای بیشتری از جمله ESPN و فوتبال کالج که از اکتبر امسال روی کوئست شروع میشود، ارائه شود.
در بیشتر عینکهای واقعیت افزوده، میدان دید محدود (FOV) اندازه صفحه نمایش مجازی را تعیین میکند. با عینکهای واقعیت مجازی، به من گفته نشد که میدان دید چقدر است و برای اندازه صفحه نمایش فقط به من گفته شد که میتوانم نمایشگرهایی را که تماشا میکنم بزرگ یا کوچک کنم، اگرچه این گزینه در طول جلسه آزمایشی من در دسترس نبود.
حرکات نیاز به کار دارند
در طول زمان کار با دستگاه، برای من سخت بود که به استفاده از ردیابی چشم و حرکات دست مجازی عادت کنم.
من در رابط کاربری متا تشخیص اینکه آیا با چشمانم چیزی را انتخاب میکنم یا خیر را بسیار دشوار یافتم. وقتی سعی کردم کنسرت بیلی آیلیش را باز کنم، هیچ تصوری نداشتم که آیا دکمه پخش واقعاً انتخاب شده است یا خیر.
این یک مشکل ردیابی نیست؛ این یک مشکل هایلایت کردن است. به جای اضافه کردن یک حاشیه ضخیم یا تغییر رنگ، آیکونهایی که انتخاب میکنید فقط روشنتر میشوند، درست مانند اینکه یک خودکار نوری روی آنها تاباندهاید. در برخی از برنامههای تیرهتر این مشکلی ندارد، اما روی دکمههای پخش سفید تقریباً غیرقابل تشخیص بود.
احتمالاً این مشکل میتواند و باید قبل از عرضه برطرف شود.
مشکل دیگری که داشتم با «صفحهکلید سطحی» (Surface keyboard) تبلیغ شده بود. این یک صفحه کلید مجازی و ترکپد است که میتوانید روی میز مقابل خود قرار دهید و تایپ کنید. جالب به نظر میرسد، اما در عمل تایپ کردن روی آن بدون هیچ بازخورد لمسی (Haptic) از آنچه انگشتانتان انجام میدهند سخت است.
من به استفاده از دستگاههای لمسی مانند دستکشها یا جلیقههای گیمینگ واقعیت مجازی مانند محصولات شرکت bHaptic اشاره کردم، و سخنگویان متا به نظر میرسید نمیدانستند که آیا آنها کار خواهند کرد یا فکر میکردند هدست را گیج میکند. برای لوازم جانبی هدست واقعیت مجازی خود عزاداری کنید.
نتیجهگیری من: آینده هدستهای واقعیت مجازی
در حال حاضر، متا و هدستهای کوئست آن بر بازار هدستهای واقعیت مجازی تسلط دارند. بر اساس گزارش کانترپوینت ریسرچ (Counterpoint Research)، متا نزدیک به ۷۰ درصد از بازار را در اختیار دارد. و اگر راستش را بخواهیم، واقعیت مجازی در حال حاضر همان کوئست است، اگرچه استیم فریم (Steam Frame) میتواند آن گفتگو را کمی تغییر دهد.
همانطور که ذکر شد، من هدستهای واقعیت مجازی را حجیم و منزویکننده میدانم. نمیدانم عینکهای واقعیت مجازی متا مسئله دوم را حل میکنند یا خیر، اما حجم آن تقریبا از بین رفته است و آن را به یک دستگاه جذاب تبدیل میکند.
این فرم جدید از هدست واقعیت مجازی بسیار جذاب است و پیشرفت واقعی نسبت به پلتفرمهای واقعیت مجازی فعلی است که معتقدم اینتازه آغاز راه است و امیدوارم فقط اولین قدم در یک مسیر جدید و جذاب برای دستگاههای واقعیت مجازی باشد.
ما به آرامی به نقطهای میرسیم که عینکهای هوش مصنوعی و هدستها و عینکهای واقعیت مجازی/افزوده قرار است یکی شوند. این تکامل نقطه میانی هم نشان میدهد چقدر فاصله داریم و هم چقدر پیش آمدهایم.
منبع: tomsguide.com