سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا، ناسا (NASA)، در یک قدمتسازی بزرگ علمی، تلسکوپ فضایی پیشرفته خود موسوم به نانسی گریس رومن (Nancy Grace Roman Space Telescope) را به سوی فضا پرتاب کرد. این تلسکوپ قدرتمند مأموریت دارد تا به اعماق اسرارآمیز کیهان نفوذ کرده و به مطالعه ماده تاریک، انرژی تاریک و دیگر پدیدههای ناشناخته جهان هستی بپردازد. پرتاب این رصدخانه فضایی با استفاده از موشک غولپیکر فالکون هوی (Falcon Heavy) ساخت شرکت اسپیسایکس (SpaceX) از مرکز فضایی کندی در فلوریدا انجام شد و فصل جدیدی را در نجوم مدرن گشود.
بر اساس گزارشهای رسمی ناسا، این تلسکوپ مجهز به ابزارهای اپتیکی فوقپیشرفتهای است که به آن اجازه میدهد تصاویری با وسعت ۱۰۰ برابر بیشتر از قابلیتهای تلسکوپ فضایی هابل (Hubble Space Telescope) ثبت کند. اندکی پس از پرتاب موفقیتآمیز، پنلهای خورشیدی و سایهبان ابزار این تلسکوپ به طور کامل مستقر شدند. پیشبینی میشود که با فعالسازی کامل تمامی تجهیزات، تلسکوپ رومن روزانه رقمی معادل ۱.۴ ترابایت داده ارزشمند به زمین مخابره کند و نخستین تصاویر علمی آن در اوایل سال ۲۰۲۷ میلادی منتشر شود.
نام این تلسکوپ ادای احترامی به نانسی گریس رومن، نخستین مدیر نجوم ناسا و از چهرههای کلیدی در توسعه تلسکوپ هابل است که به عنوان «مادر هابل» نیز شناخته میشود. تا پیش از این، دانشمندان برای کشف رازهای ساختار کیهانی با محدودیتهای ابزاری روبهرو بودند، اما تلسکوپ رومن با میدان دید بسیار وسیع خود طراحی شده است تا سرعت کاوشهای فضایی را به شدت افزایش دهد و به پرسشهای بنیادین بشر درباره تاریخ کیهان پاسخ دهد.
مأموریت اصلی این تلسکوپ فراتر از مطالعه ماده تاریک و انرژی تاریک امتداد دارد. رصدخانه رومن قرار است به جستجوی سیارات فراخورشیدی جدید (Exoplanets) و دیسکهای پیرامون ستارهای که محل تولد سیارات هستند نیز بپردازد. دانشمندان تخمین میزنند که این تلسکوپ طی طول عمر مأموریت خود، قادر خواهد بود نور بیش از یک میلیارد کهکشان را اندازهگیری کند و نقشهای جامعتر و دقیقتر از ساختار بزرگمقیاس جهان ارائه دهد.
پرتاب موفقیتآمیز تلسکوپ نانسی گریس رومن گامی استراتژیک برای جامعه علم فضایی به شمار میرود که میتواند به بشر در درک بهتر پدیدههای نامرئی کیهان یاری رساند. این ابزار قدرتمند نه تنها به سوالات دیرینه اخترفیزیکدانان پاسخ خواهد داد، بلکه زیرساختهای لازم برای کشف حیات احتمالی در خارج از منظومه شمسی را نیز فراهم میکند و دوران تازهای از اکتشافات فضایی را رقم خواهد زد.