برای بیش از ۴۰ سال، فردی کرگر (Freddy Krueger) رویاهای نوجوانان خیابان الم را آزار داده است، اما برخی کابوسها از بقیه بدتر هستند. این مجموعه در طول شش قسمت اصلی، یک فیلم فرعی، یک کراساور و یک بازسازی، مطمئناً رد پنجههای خود را بر ژانر وحشت به جا گذاشته است.
من تمام قسمتهای این فرنچایز را تماشا کردهام؛ از نسخه اصلی افسانهای گرفته تا دنبالههای تولیدشدهای که در آنها فردیِ ترسناکِ سابق، به شخصیتی طنزگونه تبدیل شد (کروگر حتی در اواخر دهه ۸۰ میلادی حرفه کوتاهی به عنوان خواننده رپ داشت. بله، واقعاً). با وجود افتهای فراوان در طول سالها، من هنوز هم به این فرنچایز علاقه دارم. بالاخره این اثر، دروازه ورود من به زیرژانر اسلشر بود.
با نزدیک شدن به هالووین ۲۰۲۶، این زمان بهترین فرصت است تا لیست تماشای فصلی خود را با برخی از فیلمهای ترسناک عالی پر کنید. بنابراین اگر به دنبال سفر به اسپرینگوود (Springwood) در این فصل ترسناک هستید، در اینجا تمام ۹ فیلم «کابوس در خیابان الم (A Nightmare on Elm Street)» از بدترین تا بهترین رتبهبندی شدهاند.
رتبهبندی تمام فیلمهای 'کابوس در خیابان الم' از بدترین تا بهترین
۹. فیلم «مرگ فردی: آخرین کابوس» (Freddy’s Dead: The Final Nightmare - ۱۹۹۱)
روی پوستر فیلم نوشته شده بود: «آنها بهترین را برای آخر نگه داشتند»؛ جملهای که چنان آشکارا نادرست است که اساساً یک تبلیغ دروغین محسوب میشود. تا ششمین قسمت اصلی در فرنچایز «خیابان الم»، فردی دیگر توان خود را از دست داده بود. هرگونه حس ترس مدتها قبل با کمدیهای سخیف و تمایل به پیچیدهتر کردن قتلها تا حد غیرمنطقی شدن، از بین رفته بود. فردی همیشه یک شرور کاریکاتوری و شیطانی بود، اما «آخرین کابوس» مانند یک کاریکاتور واقعی عمل میکند.
فیلم «مرگ فردی: آخرین کابوس» همچنین نشاندهنده اولین اکران سهبعدی شرکت نیولاین سینما (New Line Cinema) در سالنهای سینما بود، اما این اتفاق در دهه ۹۰ میلادی رخ داد، بنابراین منظور ما کیفیت سهبعدی فیلم «آواتار (Avatar)» نیست؛ خیر، فینال فردی به سبک قدیمی قرمز و آبی ارائه شد. بنابراین جدا از دردسر پرداخت پول واقعی برای تماشای یک فیلم واقعاً افتضاح، هرکسی که این اثر را در سینما تماشا کرد مجبور شد خجالت عمومیِ شبیه به آدمهای احمق با یک جفت عینک مقوایی فلبفلبی را به جان بخرد. این یعنی توهین به شعور مخاطب.
۸. فیلم «کابوس در خیابان الم» (A Nightmare on Elm Street - ۲۰۱۰)
بازسازیهای فیلمهای ترسناک در دهه ۲۰۰۰ میلادی بر این ژانر تسلط داشتند و فیلم «کابوس در خیابان الم» با کمی تاخیر در آغاز دهه ۲۰۱۰ از راه رسید. این همان فیلمی است که شما میشناسید (و احتمالاً دوست دارید)، اما اکنون «تیرهتر» شده و تمام جذابیتهای اسلشر دهه ۸۰ از آن گرفته شده است. هیچیک از این موارد به خاطر بازیگران نیست و جکی ارل هیلی (Jackie Earle Haley) کار قابل تحسینی در به دست گرفتن نقش فردی از رابرت انگلوند (Robert Englund) افسانهای انجام داد، اما «خیابان الم» محصول ۲۰۱۰ نمونه بارز یک بازسازی شکستخورده است.
من میتوانم میل به بازگرداندن ترس به فردی را درک کنم. همانطور که بحث شد، زمانی که سری اصلی به پایان رسید، او به یک ماشینِ لطیفهگویی تبدیل شده بود که به جای جیغ، بیشتر باعث تشویق مخاطبان میشد. با این حال، این بازسازی در جهت مخالف زیادهروی میکند. این یک اثر ترسناک دلگیر است که بیش از حد از مسیر روایی پیشینیان خود پیروی میکند و در خلق هویت مستقل خود ناکام میماند. امیدواریم تلاش دوم برای احیای فرنچایز موفقتر باشد.
۷. فیلم «کابوس در خیابان الم ۲: انتقام فردی» (A Nightmare on Elm Street 2: Freddy’s Revenge - ۱۹۸۵)
فیلم «کابوس در خیابان الم ۲: انتقام فردی» شاید جذابترین فیلم در این فرنچایز باشد. این اثر هنگام اکران در سال ۱۹۸۵ با نقدهای ضعیفی روبرو شد، اما در طول سالها طرفداران خاص خود را پیدا کرد و به خاطر تمهای همجنسگرایانهاش مورد تحلیل قرار گرفت، حتی به عنوان یک «فیلم کوییر» برچسب خورد. بسیاری از بینندگان استدلال میکنند که تقابل جسی (Jesse) با بازی مارک پاتون (Mark Patton) با فردی، استعارهای از تلاشهای او برای پذیرش گرایش جنسیاش است. انکار این لایههای زیرین دشوار است.
همانقدر که در دهه ۱۹۸۰ به فیلمهای با تمرکز بر جامعه کوییر نیاز داشتیم و امروز نیز کاملاً به آنها نیاز داریم، وجود لایههای زیرینِ قوی به خودی خود یک فیلم را خوب نمیکند، و در مورد «انتقام فردی»، این موضوع تنها فیلم اسلشر بیمزه را برای کالبدشکافی جذابتر میکند، اما نواقص متعدد باقیمانده را پاک نمیکند؛ مواردی مانند کنار گذاشته شدن قوانین درون داستانی و صحنه بسیار مسخره مهمانی استخر که در آن فردی لنگانلنگان راه میرود و صندلیهای عرشه را به اطراف پرتاب میکند.
۶. فیلم «فردی در برابر جیسون» (Freddy vs. Jason - ۲۰۰۳)
فیلمهای «کابوس در خیابان الم» و «جمعه سیزدهم (Friday the 13th)» همیشه پیوند تنگاتنگی داشتهاند. هر دو در دهه ۱۹۸۰ معرفی شدند، دنبالههای فراوانی دریافت کردند (که کیفیت آنها به شدت متفاوت بود)، و بحث درباره اینکه چه کسی در یک مبارزه برنده خواهد شد، فردی کرگر یا جیسون وورهیس (Jason Voorhees)، تا قرن بیست و یکم ادامه داشت. فیلم «فردی در برابر جیسون» مدتها بود که انتظارش کشیده میشد. آیا ارزش این همه انتظار را داشت؟ احتمالاً خیر.
این فیلم ممکن است «فردی در برابر جیسون» نام داشته باشد، اما مقدار نامتناسبی از زمان صرف گروهی از نوجوانان بهشدت ضعیف میشود، از جمله اولین حضور سینمایی کلی رولند (Kelly Rowland)، خواننده گروه دستینیز چایلد (Destiny's Child). هنگامی که بازیگران جوان حذف میشوند و نبرد اصلی آغاز میشود، تماشای درگیری این غولهای ژانر وحشت سرگرمی ارزانقیمتی دارد، اما دوام زیادی ندارد. امتناع فیلم از انتخاب یک طرف و پایان یافتن آن با لحنی مبهم، بیشتر شبیه به یک فرار رو به جلو به نظر میرسد. به گمانم بحث همچنان ادامه دارد.
۵. فیلم «کابوس در خیابان الم ۵: کودک رویایی» (A Nightmare on Elm Street 5: The Dream Child - ۱۹۸۹)
فیلم «کابوس در خیابان الم ۵: کودک رویایی» تولیدی طاقتفرسا داشت، با تغییرات مداوم فیلمنامه در دقیقه نود و دشواری در عبور دادن برخی صحنهها از ممیزی انجمن سینمایی آمریکا (MPAA) برای دریافت ردهبندی سنی R. این موانع در محصول نهایی نمایان است که حس آشفتگی و عدم تمرکز را القا میکند، اما حداقل فردیِ رابرت انگلوند را دارد تا به آن تکیه کند؛ منبع قابل اعتمادی از متلکهای شرورانه.
برای اینکه حقیقتی به فیلم ادا شود، از این موضوع قدردانی میکنم که دنبالههای بعدی «خیابان الم» روی تداوم داستان تمرکز زیادی داشتند و به جای پاک کردن مداوم تخته سیاه، داستان بازماندگان برخوردهای قبلی با فردی را ادامه دادند. این امر به جذابتر شدن بازیگران انسانی کمک میکند. اما در مجموع، «کودک رویایی» شاید فراموششدنیترین فیلم در این فرنچایز باشد. این اثر به هیچ وجه بدترین نیست، اما در بحث بهترینهای این سری نیز قرار نمیگیرد.
۴. فیلم «کابوس در خیابان الم ۴: استاد رویا» (A Nightmare on Elm Street 4: The Dream Master - ۱۹۸۸)
فیلم «استاد رویا» با ادامه دادن مسیر فیلم محبوب طرفداران یعنی «جنگجویان رویا»، مسلماً یک پسرفت محسوب میشود. با این حال، این یک دنباله قابل احترام است که فردی را در بهترین حالت سادیسمی خود نشان میدهد، نوجوانی را به روشهای بهشدت خلاقانه میکشد و در همان حال جوکهای تاریک میگوید. این فیلم همچنین قادر به انجام کاری است که تقریبا هیچ فیلم دیگری هرگز نتوانسته است انجام دهد: غیرقابل اشتها کردن پیتزا!
استفاده قوی از جلوههای ویژه عملی (روندی تکرارپذیر در این فرنچایز) در اینجا مستحق ستایش است. شما میتوانید «استاد رویا» را به درجا زدن متهم کنید. تا سومین دنباله، فرمول «خیابان الم» به خوبی تثبیت شده بود و این بار تلاش کمی برای تغییر دادن شرایط صورت میگیرد. اما اگر میخواهید فردی کرگر را در حال ترور کردن چند نوجوان تماشا کنید، این فیلم جذابیتهای خودش را دارد.
۳. فیلم «کابوس در خیابان الم ۳: جنگجویان رویا» (A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors - ۱۹۸۷)
حالا داریم به بخشهای جذاب ماجرا میرسیم. فیلم «کابوس در خیابان الم ۳: جنگجویان رویا» از بازخوردهای ضعیف فیلم دوم فاصله گرفت و فیلمی در ژانر اسلشر ارائه داد که تمام نکات مثبت را به درستی رعایت میکند. برای شروع، پاتریشیا آرکت (Patricia Arquette) نقش دختر نهایی جدید یعنی کریستن (Kristen) را بازی میکند و اگر این کافی نبود، هدر لانگِنکَمپ (Heather Langenkamp) در نقش نانسی (Nancy)، بازمانده اصلی فردی، بازمیگردد. مجموعه «خیابان الم» قبل از اینکه اصطلاح «دنبالههای میراثی» مد شود، داشت از شخصیتهای قدیمی بازگشته استفاده میکرد!
وس کریون (Wes Craven)، خالق فرنچایز نیز برای نویسندگی مشترک فیلمنامه بازگشت و «جنگجویان رویا» به جای بازیافت تنبلانه ریتمهای روایی فیلم اول، اساطیر فرنچایز را گسترش داد و به گروهی از نوجوانان آشفته راهی برای مبارزه با شروری که در خواب تعقیبشان میکرد، داد. انگلوند واقعاً در نقش فردی جا میافتد و جلوههای ویژه عملی بار دیگر عالی هستند.
۲. فیلم «کابوس جدید وس کریون» (Wes Craven’s New Nightmare - ۱۹۹۴)
وس کریون (دوباره) به فرنچایزی که خودش آغاز کرده بود با فیلم «کابوس جدید» بازگشت و فیلمی ارائه داد که تنها رقیب آن نسخه اصلیِ تقریباً دستنخورده است. این یک فیلم ترسناک فرامرجعی (Meta) است که در «دنیای واقعی» روایت میشود و بسیاری از تمهایی را که کریون چند سال بعد با فیلم «جیغ (Scream)» (یک سری اسلشر خودارجاع که هنوز هم دنباله دریافت میکند) به طور مستقیم به آنها پرداخت، واکاوی میکند.
هدر لانگنکمپ نیز بازگشته است، اما او نقش نانسی را بازی نمیکند؛ بلکه در عوض نقش خودش را بازی میکند. فیلم نشان میدهد که هدر پس از اینکه از او خواسته میشود نقش نمادین خود را در یک فیلم جدید «خیابان الم» دوباره ایفا کند، توسط تصاویری از فردی کرگر (رابرت انگلوندِ) خیالی و فرضی تعقیب میشود. این یک ایده هوشمندانه است و وس کریون از رویکرد فرامرجعی خود برای کاوش در ژانر وحشت و میراث «خیابان الم» استفاده میکند. این اثر همچنین نگاه تیرهتری به فردی ارائه میدهد، اما تعادل مناسبی را پیدا میکند و از لحن بیش از حد جدیِ بازسازی «کابوس در خیابان الم» اجتناب میورزد.
۱. فیلم «کابوس در خیابان الم» (A Nightmare on Elm Street - ۱۹۸۴)
«کابوس در خیابان الم» یکی از آن فرنچایزهایی است که هیچچیز نمیتواند نسخه اصلی را شکست دهد. این فیلم عصاره بینقص تمام چیزهای خوب درباره شخصیت فردی کرگر و کمپین پیچیده او برای انتقام از کسانی است که مسئول مرگش بودهاند. این اثر که بر پایه یک ایده فوقالعاده ساخته شده است — چه میشود اگر یک شرور ترسناک شما را در خواب به قتل برساند — شاید فاقد طنز و قتلهای پیچیدهای باشد که این سری بعداً به آنها معروف شد، اما ترسناکترین نسخه است.
این فیلم با معرفی فردیِ رابرت انگلوند و یک دختر نهایی محبوب به نام نانسی تومپسون (Nancy Thompson) به جهان، و همچنین رقم زدن اولین حضور سینمایی جانی دپ (Johnny Depp)، کاملاً شایسته جایگاه رفیع خود در تالار مشاهیر ژانر وحشت است. گرچه مایه تاسف است که سکانس پایانی با یکی از آشکارترین استفادههای بدلکار ساختگی در تاریخ سینما خراب شده است. با این حال، گذشته از آن جنبه خندهدارِ رباینده ترس، این اثر کلاسیک اسلشر بینندگان را وارد دنیای رویایی ترسناکی کرد و فرنچایز از آن زمان تاکنون تلاش کرده است تا آن جادوی تسرکآمیز را دوباره بازآفرینی کند.
منبع: tomsguide.com
