مقامهای قضایی در کشور تایوان (Taiwan) به تازگی اعلام کردند که برای ۹ نفر از افراد مرتبط با صنعت فناوری، از جمله کارمندان شرکتهای بزرگ انویدیا (NVIDIA) و سوپرمایکرو (Super Micro)، به جرم صادرات غیرقانونی سرورهای مجهز به تراشههای هوش مصنوعی به چین (China) کیفرخواست صادر شده است. این پرونده بار دیگر چالشهای جدی نظارت بر زنجیره تامین فناوریهای پیشرفته و دور زدن تحریمهای بینالمللی را به تیتر یک رسانهها تبدیل کرده است.
بر اساس بیانیه رسمی دادستانی شهر بندری کیلینگ (Keelung)، متهمان با وجود آگاهی کامل از قوانین و رویههای سختگیرانه کنترل صادرات در شرکتهای انویدیا و سوپرمایکرو، با انگیزههای مالی کلان اقدام به همکاری پنهانی کردهاند. این افراد متهم هستند که سرورهای ردهبالا و ممنوعه را به طور غیرقانونی به بازار چین هدایت کرده و ضمن افزایش هزینههای انطباق شرکتی، ضربه سختی به تصویر بینالمللی تایوان وارد کردهاند.
اگرچه شرکت انویدیا (NVIDIA) یک غول فناوری آمریکایی محسوب میشود، اما ساختار حیاتی تولید آن وابستگی شدیدی به آسیا دارد. بیشتر پردازندههای گرافیکی پیشرفته این شرکت توسط تایوان سمیکانداکتور منوفکچرینگ کمپانی (TSMC)، بزرگترین تولیدکننده تراشه در جهان، ساخته میشوند. حتی جدیدترین تراشههای هوش مصنوعی مبتنی بر معماری بلکول (Blackwell) که در آریزونای آمریکا تولید میشوند، برای مراحل پیشرفته بستهبندی نهایی به تایوان بازگردانده میشوند و این موضوع حساسیت امنیتی زنجیره تامین را دوچندان میکند.
ایالات متحده آمریکا از سال ۲۰۲۲ فروش فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی به چین را ممناب کرده است؛ هرچند اخیراً مجوز فروش برخی محصولات نسل قبلی مانند تراشههای اچ ۲۰۰ (H200) را به صورت محدود صادر کرده است. با این حال، دولت تایوان نظارت بسیار سختگیرانهای بر صادرات فناوریهای نوین اعمال میکند تا از خشم رگولاتورهای آمریکایی در امان بماند. با وجود این سختگیریها، شبکههای قاچاق بارها تلاش کردهاند با استفاده از مسیرهای جایگزین، محدودیتها را دور بزنند.
وقوع چنین تخلفاتی نشان میدهد که جذابیت بازار چین و سودهای نجومی ناشی از کمبود سختافزارهای هوش مصنوعی، خطوط قرمز قانونی را برای افراد سودجو کمرنگ کرده است. پیش از این نیز گزارشهایی از قاچاق میلیاردها دلار تجهیزات سرور از طریق کشورهای جنوب شرق آسیا مانند تایلند یا مالزی منتشر شده بود. این پرونده جدید در تایوان زنگ خطری جدی برای شرکتهای فناوری است تا نظارت داخلی خود را بر کارمندان و شرکای تجاریشان به شکل چشمگیری افزایش دهند.