دیدن یک خودرو که بدون هیچ سرنشینی در صندلی راننده در میان ترافیک شهری حرکت میکند، این حس را به انسان میدهد که شرکت وایمو (Waymo) احتمالاً به بالاترین سطح ممکن از اتوماسیون رسیده است. از دیدگاه مسافر، هیچ فرمان، نظارت یا نیازی به دخالت انسان وجود ندارد و خودرو کل سفر را به تنهایی مدیریت میکند. با این حال، بر اساس چارچوب اتوماسیون رانندگی انجمن مهندسان خودرو (SAE)، این قابلیت همچنان در سطح ۴ قرار دارد و نه در بالاترین سطح یعنی سطح ۵.
نکته کلیدی و متمایزکننده در اینجا میزان «استقلال» ظاهر خودرو در عمل نیست، بلکه محدودهای است که این استقلال اجازه فعالیت در آن را دارد. در سطح ۴ (Level 4)، سیستم میتواند وظیفه رانندگی را بهطور کامل و بدون نیاز به ورودی انسان انجام دهد، اما این کار تنها در یک مجموعه مشخص از شرایط و موقعیتها امکانپذیر است. در مقابل، سطح ۵ (Level 5) این مرزها و محدودیتها را بهطور کامل حذف میکند تا خودرو در هر شرایطی در سراسر جهان قابل استفاده باشد.
چرا خودروهای وایمو در سطح ۴ قرار دارند؟
از نظر فنی، این سیستم رانندگی خودکار وایمو است که به عنوان سطح ۴ طبقهبندی میشود. طبقهبندیهای SAE شامل شش سطح از صفر تا ۵ است. اداره ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای ایالات متحده (NHTSA) بررسی خود را از سطح صفر آغاز میکند که در آن انسان تمام وظایف رانندگی را انجام میدهد. سطح ۱ و ۲ به ترتیب کمکرانندههایی برای فرمان، شتاب و ترمز هستند که مسئولیت نهایی همچنان بر عهده انسان است. در سطح ۳، سیستم در شرایط خاص رانندگی میکند اما راننده باید آماده مداخله باشد؛ الزامی که در سطح ۴ کاملاً از بین میرود.
تفاوتهای بنیادین میان اتوماسیون سطح ۴ و سطح ۵
این محدودیتها معمولاً تحت عنوان محدوده طراحی عملیاتی یا ODD شناخته میشوند. به زبان ساده، ODD مشخص میکند که یک سیستم خودران در کجا و تحت چه شرایطی مجاز به فعالیت است. این شرایط میتواند شامل موقعیت جغرافیایی، انواع جادهها و وضعیت آب و هوایی باشد. در حالی که یک خودروی وایمو در سطح ۴ تمامی تصمیمگیریها و هدایت خودرو را در درون قلمرو تعریفشده خود به خوبی انجام میدهد، سطح ۵ این محدودیت جغرافیایی و محیطی را برمیدارد.
به عنوان مثال، حتی با ارتقای نسل ششم سیستم رانندگی وایمو و توانایی آن در مدیریت شرایط سخت آب و هوایی زمستانی یا ورود به شهرهای جدید، باز هم سیستم در چارچوب مشخصشده عمل میکند و به همین دلیل کماکان در سطح ۴ باقی میماند.
چرا رسیدن به سطح ۵ بسیار دشوارتر از گسترش سطح ۴ است؟
- تعریف کردن مرزها و محدودیتهای مشخص (ODD) به توسعهدهندگان اجازه میدهد تا شرایط پیچیده را بهتر تست و ارزیابی کنند.
- حذف کامل این مرزها، تعداد سناریوهای احتمالی و خطرات جادهای را به شکل تصاعدی افزایش میدهد.
- چالشهایی نظیر مواجهه با سیلابهای خیابانی در شهرهایی مانند آتلانتا و سن آنتونیو نشان میدهد که مدیریت شرایط آب و هوایی غیرقابل پیشبینی چقدر پیچیده است.
در حال حاضر، هیچ جدول زمانی دقیقی برای عرضه فناوری سطح ۵ وجود ندارد و نهادهای نظارتی مانند NHTSA تأکید میکنند که این فناوری هنوز برای خرید مصرفکنندگان در بازار آماده نیست. ردهبندیهای SAE تنها توصیفکننده قابلیتهای فعلی هستند و یک نقشه راه توسعه به شمار نمیروند.