شرکت مادر گوگل (Google)، یعنی آلفابت (Alphabet)، در گزارش مالی اخیر خود اعلام کرد که در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ با جریان نقدی آزاد منفی ۵.۹ میلیارد دلار مواجه شده است. این نخستین باری است که این شرکت از زمان عرضه عمومی سهام (IPO) در سال ۲۰۰۴، چنین وضعیتی را تجربه میکند. طبق گزارش درآمدهای (earnings release) این شرکت، هزینههای سرمایهای (capex) با رشدی دو برابری نسبت به سال گذشته به رکورد ۴۴.۹ میلیارد دلار رسیده که از ۳۹.۱ میلیارد دلار درآمد عملیاتی شرکت فراتر رفته است؛ این موضوع نشاندهنده تداوم ساختوساز سریع مراکز داده هوش مصنوعی توسط این غول فناوری است.
مدیر مالی شرکت، آنات اشکنازی (Anat Ashkenazi)، پیشبینی هزینههای سرمایهای سالانه را از محدوده ۱۸۰ تا ۱۹۰ میلیارد دلار به ۱۹۵ تا ۲۰۵ میلیارد دلار افزایش داد. او همچنین فاش کرد که گوگل برای اولین بار سیستمهای واحد پردازش تنسور (TPU) خود را به مراکز داده مشتریان تحویل داده است که تغییری استراتژیک نسبت به مدل قبلی یعنی اجاره انحصاری تراشهها از طریق گوگل کلود (Google Cloud) محسوب میشود.
کسری فصلی در مقایسه با ارقام کلانی که در کسبوکار شرکت جریان دارد، کوچک است و جریان نقدی آزاد ۱۲ ماهه شرکت همچنان با رقم ۵۳.۳ میلیارد دلار مثبت باقی مانده است. آلفابت در ماه فوریه پیشبینیهای مالی خود را ارتقا داده بود، اما از آن زمان تاکنون، مخارج به دلیل توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی از نقدینگی تولید شده توسط کسبوکار پیشی گرفته و آلفابت در حال جبران این تفاوت از طریق استقراض و انتشار سهام جدید است.
سرورها در اولویت، ساختمانها در جایگاه دوم
اشکنازی در تماس کنفرانسی با تحلیلگران اعلام کرد که حدود ۶۰ درصد از سرمایهگذاری زیرساختهای فنی این سهماهه صرف سرورها شده و ۴۰ درصد باقیمانده به مراکز داده و تجهیزات شبکه اختصاص یافته است. این نسبت، فرضیه معمول مبنی بر اینکه هزینههای سرمایهای ابرمقیاسدهندهها (hyperscalers) تحت سلطه ساختوساز است را معکوس میکند. اکنون بخش بزرگی از دلارهای سرمایهگذاری آلفابت صرف قدرت پردازشی میشود که عمدتاً شامل سیستمهای مبتنی بر TPU خود شرکت است. استهلاک داراییها و تجهیزات در این سهماهه به ۷.۱ میلیارد دلار افزایش یافت (در مقایسه با ۵ میلیارد دلار در سال گذشته) و اشکنازی تأکید کرد که هزینههای زیرساختی به دلیل افزایش هزینههای استهلاک و انرژی، همچنان به صورت مالی شرکت فشار وارد خواهد کرد.
اشکنازی در این جلسه گفت: «ما همچنان در محیطی با محدودیت تأمین کالا قرار داریم.» این عبارت تکرار توصیفی است که شرکت در چندین سهماهه اخیر از آن استفاده کرده است. تقاضا به قدری از برنامه توسعه آلفابت جلوتر است که این شرکت برای پر کردن شکاف تا زمانی که مراکز داده جدیدش به بهرهبرداری برسند، اقدام به اجاره ظرفیت از اشخاص ثالث میکند؛ توافقی که به گفته اشکنازی فشار حاشیه سود کمی برای بخش کلود در سهماهه سوم ایجاد خواهد کرد. خط لوله ساختوساز در بخش ۴۰ درصدی شامل یک برنامه ۴۰ میلیارد دلاری برای ایجاد سه پردیس در تگزاس تا سال ۲۰۲۷ است که بزرگترین سرمایهگذاری این شرکت در یک ایالت محسوب میشود و همچنین توسعه ۱.۵ میلیارد دلاری پردیس جکسون کانتی در آلاباما که در ماه ژوئن اعلام شد.
فروش TPU و تبدیل هزینههای سرمایهای به موجودی
گوگل در این سهماهه شروع به شناسایی درآمد حاصل از فروش سیستمهای TPU کرد و اشکنازی به تحلیلگران گفت که این سیستمها «برای اولین بار در سهماهه دوم به مراکز داده مشتریان تحویل داده شدند» و «بخش عمدهای از درآمدهای حاصل از این قراردادها در سال ۲۰۲۷ محقق خواهد شد.» طبق ترازنامه گوگل، موجودی کالا در ۳۰ ژوئن به ۱۰ میلیارد دلار رسید که تقریباً چهار برابر رقم ۲.۴ میلیارد دلاری در پایان سال ۲۰۲۵ است. بخش قابل توجهی از خروجی نقدی این سهماهه صرف خرید سختافزارهایی شده که اکنون در ترازنامه قرار دارند و سال آینده به مشتریان فروخته میشوند تا نقدینگی را به شرکت بازگردانند. اما مبالغ صرفشده برای ساخت مراکز داده به همین شکل باز نمیگردند و در طول سالهای استفاده مستهلک میشوند.
شرکت آنتروپیک (Anthropic) تقاضای خارجی زیادی را برای آلفابت ایجاد کرده است. توافق اکتبر ۲۰۲۵ به توسعهدهنده کلاد (Claude) اجازه میدهد تا به یک میلیون TPU و بیش از ۱ گیگاوات (1GW) ظرفیت عملیاتی در سال جاری دسترسی داشته باشد. همچنین، بر اساس اسناد بورس اوراق بهادار که در ماه آوریل توسط برودکام (Broadcom)، طراح مشترک TPU گوگل، منتشر شد، حدود ۳.۵ گیگاوات ظرفیت TPU از سال ۲۰۲۷ اضافه شده و برودکام را تا سال ۲۰۳۱ متعهد به همکاری در نسلهای آتی TPU میکند. شرکت متا (Meta) نیز نوامبر گذشته مذاکراتی را برای استقرار سیستمهای TPU چند میلیارد دلاری در مراکز داده خود آغاز کرد. پرچمدار فعلی یعنی نسل هفتم آیرونوود (Ironwood TPU)، دارای ۱۹۲ گیگابایت حافظه HBM3E در هر تراشه است و تا پادهای ۹,۲۱۶ تراشهای مقیاسپذیر است که گوگل قدرت آن را ۴۲.۵ اگزافلاپس FP8 ارزیابی میکند.
هر TPU که گوگل تولید میکند چهار عملکرد دارد: آموزش و خدمترسانی به جمنای (Gemini)، اجرای استنتاج برای جستجو و یوتیوب (YouTube)، اجاره به مشتریان کلود و اکنون، فروش به عنوان سختافزار مستقل. هیچ ابرمقیاسدهنده دیگری هزینههای سرمایهایاش چنین کارکردهای متعددی ندارد و هیچکدام در این مقطع، کسبوکار تراشهای با درآمدزایی از اشخاص ثالث ندارند.
یک بدهی ۹۸ میلیارد دلاری
آلفابت در ماه ژوئن سهام کلاس A، کلاس C و سهام ممتاز قابل تبدیل اجباری را با عواید خالص ۴۹.۶ میلیارد دلار منتشر کرد که در گزارش مالی برای «هزینههای سرمایهای جهت مقیاسدهی زیرساخت هوش مصنوعی و محاسبات جهانی» تخصیص داده شد. همچنین این شرکت در طول سهماهه، ۲۰.۳ میلیارد دلار اوراق بدهی ارشد بدون پشتوانه فروخت. بدهی بلندمدت در ۳۰ ژوئن به ۹۸.۲ میلیارد دلار رسید که نسبت به ۴۶.۵ میلیارد دلار در پایان سال ۲۰۲۵ و حدود ۱۶ میلیارد دلار در سال قبل از آن، رشد چشمگیری داشته است؛ رشدی که اشکنازی در تماس کنفرانسی به آن اذعان کرد. گزارشها حاکی از آن است که برنامه اوراق قرضه ماه فوریه به تنهایی بیش از ۳۰ میلیارد دلار با ارزهای مختلف، از جمله یک بخش ۱۰۰ ساله به پوند استرلینگ، جمعآوری کرده است.
در مجموع، چهار ابرمقیاسدهنده بزرگ جهان برنامهریزی کردهاند که در سال ۲۰۲۶ مجموعاً حدود ۷۲۵ میلیارد دلار هزینه سرمایهای داشته باشند که نسبت به سال ۲۰۲۵، ۷۷ درصد رشد دارد. محدوده جدید هزینهکرد آلفابت اکنون در کنار آمازون (Amazon) با حدود ۲۰۰ میلیارد دلار در صدر این گروه قرار میگیرد. متا (Meta) نیز در ماه آوریل پیشبینی خود برای سال ۲۰۲۶ را به ۱۲۵ تا ۱۴۵ میلیارد دلار افزایش داد و دلیل آن را قیمتگذاری قطعات و رقابت بر سر زمین، انرژی و نیروی کار اعلام کرد. با این حال، سود خالص ۱۱۲.۱ میلیارد دلاری گزارش شده برای سهماهه دوم آلفابت تا حدی واقعیت را بزرگنمایی میکند؛ چرا که ۹۹ میلیارد دلار از سایر درآمدها عمدتاً ناشی از سودهای تحققنیافته اوراق بهادار سهام بوده است. سود عملیاتی که معیار دقیقتری است، با ۳۰ درصد رشد به ۴۰.۸ میلیارد دلار رسید.
گوگل کلود (Google Cloud) در این سهماهه با رشد ۸۲ درصدی به ۲۴.۸ میلیارد دلار با حاشیه سود عملیاتی ۳۵.۶ درصد رسید و حجم قراردادهای معوقه (backlog) به ۵۱۴ میلیارد دلار افزایش یافت که نسبت به سهماهه قبل بیش از ۵۰ میلیارد دلار رشد داشته است. انتظار میرود کمی بیش از نیمی از این قراردادها ظرف ۲۴ ماه به درآمد تبدیل شوند. این قراردادها وثیقههای پشتوانه هزینهها هستند و نشان میدهد که توسعه زیرساختها در تعقیب تقاضایی است که آلفابت قبلاً رزرو کرده است، نه تقاضایی که امیدوار به یافتن آن باشد. اشکنازی گفت جریان نقدی آزاد «تحت فشار باقی خواهد ماند» و تأیید کرد که هزینههای سرمایهای در سال ۲۰۲۷ دوباره به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت. بنابراین پرسشی که سهماهه های آینده پاسخ خواهند داد این نیست که آیا آلفابت در یک دوره خاص به منطقه مثبت بازمیگردد یا خیر، بلکه این است که آیا جریان نقدی عملیاتی (که در سهماهه دوم ۴۱ درصد نسبت به سال قبل رشد داشته) میتواند سریعتر از هزینههایی که هیچ نشانهای از کاهش ندارند، رشد کند یا خیر.