انیمیشنهای کلاسیک، عجیبوغریب و سوررئال دهههای گذشته که آدمها در زیرزمینهای خانهها و به دور از اینترنت به تماشای آنها مینشستند، همیشه جایگاه ویژهای در تاریخ سینما دارند. شرکت فیلمسازی «جانوس فیلمز» (Janus Films) اکنون دست به اقدام بزرگی زده و نسخه تازه و مرممشدهای با کیفیت ۴K از انیمیشن فرانسوی و کالت «گانداهار» (Gandahar) اثر انیماتور فقید، «رنه لالکس» (René Laloux) را روانه سینماها کرده است. لالکس همان هنرمندی است که در سال ۱۹۷۳ شاهکار به یادماندنی «سیاره شگفتانگیز» (Fantastic Planet) را خلق کرده بود.
فیلم گانداهار که ساخت سال ۱۹۸۷ است، مخاطب را به سفری خیالی و دوردست میبرد؛ جایی که رباتهای بیروح و سیاهپوش تلاش میکنند جامعهای ظاهراً آرمانشهری را تسخیر کنند. نبرد برای آزادی در این اثر تنها به زمان حال محدود نمیشود، بلکه مبارزه اصلی ۱۰۰۰ سال آینده جریان دارد. داستان به شکلی عمیق خطرات آزمایشهای ژنتیکی، پیامدهای ساخت سلاحهای نهایی و تاثیر چنین تصمیماتی بر نسلهای آینده را به تصویر میکشد و دنیایی پر از شگفتیهای بصری را ارائه میدهد.
در سال ۱۹۸۸ نسخهای ویرایششده و دوبلهشده از این فیلم با عنوان «سالهای نوری» (Light Years) در آمریکای شمالی اکران شد که فیلمنامه آن توسط نویسنده افسانهای علمی-تخیلی، «ایزاک آسیموف» (Isaac Asimov) بازنویسی شده بود. با این حال، نسخه اصلی و کامل فرانسوی با ریتم خاص، تصاویری خیرهکننده و صداپیشگی اصیل، تجربهای بهمراتب اصیلتر و شگفتانگیزتر ارائه میدهد که تماشای آن برای دوستداران آثار کلاسیک یک ضرورت است.
داستان با تصاویری از زندگی آرام و عجیب موجودات روستایی آغاز میشود تا اینکه ناگهان مردان آهنی از راه رسیده و مردم گانداهار را به سنگ تبدیل میکنند. در شهر «جاسپر» (Jasper)، رهبر شورای زنان، قهرمان جوانی به نام «سیلواین» (Sylvain) را مامور بررسی اوضاع میکند. سیلواین روی یک چتردریایی مکانیکی پرنده پرواز میکند و سلاحی عجیب دارد که گلولههای آن به علفهای خاردار تبدیل میشوند. اما جذابیت اصلی فیلم نه قهرمان داستان، بلکه موجودات عجیبوغریب و طردشده آن هستند.
این اثر با تصاویر خیرهکننده، داستان پیچیده سفر در زمان و ساختارشکنی در استانداردهای انیمیشنسازی سنتی، فراتر از معیارهای متداول سینما حرکت میکند. اگرچه ممکن است ریتم فیلم گاهی کند باشد، اما ارزشهای هنری و فضای بینظیر آن باعث میشود گانداهار به یکی از آثار دیدنی و ماندگار تاریخ انیمیشن تبدیل شود که تماشای نسخه مرممشده ۴K آن برای هر سینمادوستی واجب است.