اصطلاحات مربوط به رزولوشن صفحه نمایش یکی از مباحث پیچیده در دنیای فناوری هستند که گاهی کاربران را سردرگم میکنند. در حالی که اصطلاحاتی مانند 720p، Full HD و 4K در یک مکالمه استفاده میشوند، اما الگوهای نامگذاری متفاوتی دارند. از آنجا که نامگذاری 4K از الگوی سنتی رزولوشنهای قبلی یعنی تعداد پیکسلهای عمودی پیروی نمیکند، برخی تصور میکنند که این اصطلاح صرفاً یک ترفند بازاریابی از سوی شرکتها است. با این حال، این نام ریشههای عمیقی در صنعت فیلمسازی دارد و فراتر از یک ابزار تبلیغاتی ساده است.
ریشه اصلی اصطلاح 4K به تلویزیونها مربوط نمیشود، بلکه به فیلمهای دیجیتال مورد استفاده در سینماها بازمیگردد. در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی، استودیوهای بزرگ فیلمسازی مانند مترو گلدوین مایر (MGM)، پارامونت پیکچرز (Paramount)، یونیورسال پیکچرز (Universal) و سونی (Sony) گروهی به نام ابتکارات سینمای دیجیتال (Digital Cinema Initiatives یا DCI) را تشکیل دادند تا استانداردهای فیلمهای دیجیتال را تعریف کنند. نسخه اول این استانداردها در سال ۲۰۰۵ منتشر شد که شامل رزولوشنهای 2K با ابعاد ۱۰۸۰×۲۰۴۸ پیکسل و 4K با ابعاد ۲۱۶۰×۴۰۹۶ پیکسل بود. طول افقی این تصاویر تقریبی برابر با ۴۰۰۰ پیکسل بود که نام 4K از همینجا نشأت گرفت. در مقابل، نسخه خانگی یا همان 4K UHD دارای رزولوشن ۲۱۶۰×۳۸۴۰ پیکسل است و دقیقاً چهار برابر رزولوشن 1080p است.
در دنیای نمایشگرها و تلویزیونها، اصطلاحات دیگری نیز وجود دارند که درک آنها به انتخاب بهتر کمک میکند. اصطلاح UHD یا Ultra HD به پیشرفتهای چشمگیر در نمایشگرهای مدرن اشاره دارد. از سوی دیگر، اصطلاح قدیمیتر HD برای رزولوشن 720p و عبارت گیجکننده Full HD برای رزولوشن 1080p به کار میرفتند. همچنین رزولوشن 2160p بر اساس تعداد پیکسلهای عمودی نامگذاری شده که معادل همان 4K است، اما حرف p در انتهای آن به معنای پیشرونده (Progressive) است که کیفیت بالاتری نسبت به استانداردهای قدیمی درهمبافته یا i ارائه میدهد. رزولوشن دیگری به نام QHD یا 1440p نیز وجود دارد که چهار برابر رزولوشن 720p است و معمولاً در مانیتورهای گیمینگ استفاده میشود.
با وجود فراگیر شدن تلویزیونهای 4K در بازار، دسترسی به محتوای بومی و واقعی با این رزولوشن همچنان با چالشهایی روبروست. بسیاری از برنامههای تلویزیونی هنوز با کیفیت 720p یا 1080i پخش میشوند و برخی از سرویسهای استریم مانند نتفلیکس (Netflix) یا آزن پرایم ویدیو (Prime Video) هزینهی اضافهای برای دسترسی به محتوای 4K دریافت میکنند. علاوه بر این، دستگاههای متصل به تلویزیون مانند کنسولهای بازی پلیاستیشن ۵ (PS5) و ایکسباکس سری ایکس (Xbox Series X) و کابلهای باکیفیت مانند HDMI 2.0 یا HDMI 2.1 برای انتقال این حجم از داده ضروری هستند. در مقابل، ورود فناوری 8K به خانهها به دلیل هزینهی بالا، نبود محتوا و محدودیت چشم انسان در تشخیص جزئیات در آیندهی نزدیک بعید به نظر میرسد.
