سازمان فضایی آمریکا، ناسا (NASA)، به طور رسمی اعلام کرد که برنامهها برای نجات تلسکوپ فضایی نیل گرلز سویفت (Neil Gehrels Swift Observatory) و جلوگیری از سقوط آن به جو زمین به بنبست رسیده است. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که همکاری مشترک ناسا و شرکت خصوصی کاتالیست اسپیس (Katalyst Space) با چالشهای فنی جدی مواجه شد. طبق برنامهریزیهای قبلی، قرار بود فضاپیمای لینک (Link) این تلسکوپ را به مدار بالاتری منتقل کند تا عمر مفید آن افزایش یابد، اما بروز مشکلات پایدار در سیستم کنترل وضعیت فضاپیما مانع از اجرای موفقیتآمیز این ماموریت شد.
مدیر اخترفیزیک ناسا، شان دوماگال-گولدمن (Shawn Domagal-Goldman)، در این باره توضیح داد که این پروژه از ابتدا به عنوان یک ماموریت پرخطر و با پاداش بالا شناخته میشد که توسعه آن در یک بازه زمانی بیسابقه و تحت تأثیر فعالیتهای خورشیدی صورت گرفته بود. با وجود شکست در بخش انتقال مداری، فضاپیمای کاتالیست اکنون ماموریت جدیدی را دنبال خواهد کرد؛ این فضاپیما به عملیات نزدیکی و ملاقات با تلسکوپ ادامه خواهد داد تا دادههای ارزشمندی را برای ماموریتهای آینده فضایی جمعآوری کند که میتواند راهگشای پروژههای مشابه در آینده باشد.
تلسکوپ فضایی سویفت که سالهاست به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی برای رصد کیهان و مطالعه انفجار پرتوهای گاما شناخته میشود، در سالهای اخیر به دلیل تغییرات فعالیتهای خورشیدی و افزایش چگالی جو زمین، با خطر سقوط تدریجی مواجه شده است. این ماموریت نجات، نخستین تلاش در نوع خود برای استفاده از فناوریهای تجاری جهت ارتقای مداری یک ماهواره رصدخانه دولتی به شمار میرفت که میتوانست استانداردهای جدیدی را در صنعت فضایی ایجاد کند، اما در نهایت محدودیتهای فنی و پیچیدگیهای فضایی مانع از تحقق کامل آن شد.
شکست این ماموریت تجاری-دولتی بار دیگر چالشهای مربوط به مدیریت زبالههای فضایی و نگهداری از ماهوارههای قدیمی در مدار زمین را برجسته میکند. با توجه به افزایش تعداد ماهوارهها و زبالههای فضایی، نیاز به فناوریهای پیشرفتهتر برای تعمیر، سوخترسانی و جابجایی فضاپیماها بیش از پیش احساس میشود. شرکتهای خصوصی مانند کاتالیست اسپیس با وجود این شکست، همچنان به توسعه فناوریهای نوین برای خدماترسانی در مدار زمین (On-Orbit Servicing) ادامه میدهند و تجربیات به دست آمده در این ماموریت بدون شک در طراحی نسل بعدی فضاپیماهای امدادگر تاثیرگذار خواهد بود.