موضوع تربیت کودکان در عصر فناوری و هوش مصنوعی (AI) به یکی از دغدغههای اصلی والدین تبدیل شده است. مت هونان (Mat Honan)، روزنامهنگار ارشد فناوری، در یادداشت اخیر خود در نشریه امآیتی تکنولوژی ریویو (MIT Technology Review)، سفر شخصی خود را به عنوان یک پدر روایت میکند؛ از ساخت اولین ردپای دیجیتال برای فرزند اولش گرفته تا اتخاذ رویکردی بسیار محافظهکارانهتر برای فرزند دومش و تلاش برای حفظ حریم خصوصی آنها در برابر الگوریتمهای شبکههای اجتماعی.
این تغییر رویکرد ناشی از مشاهده واقعیتهای تلخ اینترنت مدرن است. همسر او که یک پرستار اطفال است، افزایش نگرانکننده تعداد کودکان بستریشده با مشکلاتی نظیر بدریختپنداری بدن (Body Dysmorphia) و قلدری سایبری (Cyberbullying) را به چشم خود دیده است. جالب اینجاست که بسیاری از کارمندان ارشد شرکتهای بزرگ فناوری نیز قوانین بسیار سختگیرانهای برای استفاده فرزندانشان از گوشیهای هوشمند و شبکههای اجتماعی اعمال میکنند و حتی مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) نیز چهره فرزندان خود را در شبکههای اجتماعی عمومی منتشر نمیکند.
در سالهای اخیر، موج مخالفت با فناوریهای اعتیادآور به جریان اصلی جامعه تبدیل شده است. انتشار کتاب پرفروش «نسل مضطرب» اثر جاناتان هایدت (Jonathan Haidt) در سال ۲۰۲۴، کشورهای مختلفی نظیر استرالیا را به ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال واداشت. دادگاه عالی ایالات متحده نیز قوانین تایید سن را تایید کرده و بسیاری از مدارس استفاده از تبلتها و آیپدها (iPads) را کنار گذاشته و به کتابهای کاغذی روی آوردهاند. جالبتر اینکه نسل آلفا (Gen Alpha) به استفاده از ابزارهای قدیمی مانند واکمن سونی (Sony Walkman) تمایل نشان داده است.
با وجود تمام تلاشها برای دور نگه داشتن کودکان از فناوری، فرار از دنیای دیجیتال غیرممکن است. هوش مصنوعی و ابزارهای ارتباطی تقریباً تمام ابعاد زندگی ما را فرا گرفتهاند. به همین دلیل، نشریه امآیتی تکنولوژی ریویو با همکاری مجله نوجوانان «انوی» (Anyway)، نظرات خود کودکان را درباره آینده هوش مصنوعی جویا شده است که نتایجی بسیار پیچیده، جذاب و هوشمندانه به همراه داشته است.
در نهایت، والدین باید بپذیرند که راه حل، پنهان کردن کودکان از تکنولوژی نیست، بلکه آمادهسازی آنها برای زیستن در دنیای واقعی است. با ورود فرزندان به مقاطع تحصیلی بالاتر، بسیاری از والدین ناگزیر به بازنگری در قوانین سختگیرانه خود میشوند و به آنها اجازه میدهند با استفاده منطقی از گوشیهای آیفون (iPhone) و ساعتهای هوشمند اپل (Apple Watch)، مرزهای ارتباطی را تجربه کنند؛ مسیری که در آن هم کودکان و هم والدین در حال یادگیری نحوه تعادل در دنیای دیجیتال هستند.