سازمان فضایی ناسا (NASA) پس از سالها چالشهای مالی و تغییر نام، سرانجام موفق شد تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن (Nancy Grace Roman Space Telescope) را با موفقیت به فضا پرتاب کند. این فضاپیما اکنون سفر سه ماهه خود را آغاز کرده است تا پس از طی مسافت یک میلیون مایلی، در نقطه لاگرانژی دوم خورشید-زمین (L2) در فراتر از ماه مستقر شود. این مأموریت جدید گامی بزرگ در راستای درک اسرار پنهان کیهان محسوب میشود.
این تلسکوپ پیشرفته مجهز به یک دوربین مادون قرمز ۳۰۰ مگاپیکسلی است و میدان دیدی ۱۰۰ برابر بزرگتر از تلسکوپ فضایی هابل (Hubble) دارد. به گفته ناسا، رومن قادر است آسمان را با سرعتی ۱,۰۰۰ برابر سریعتر اسکن کند. همچنین، این تلسکوپ دارای یک سیستم کرونوگراف (Coronagraph) است که با مسدود کردن تابش خیرهکننده ستارگان، امکان تصویربرداری مستقیم از سیارات فراخورشیدی (Exoplanets) کوچکتر، سردتر و قدیمیتر را فراهم میسازد.
پروژه این تلسکوپ ریشهای عمیق در برنامهریزیهای اخترفیزیک دههای دارد و مسیر توسعه آن با موانع بودجهای متعددی روبهرو بود که یادآور چالشهای مشابه در پروژههای بزرگی مانند تلسکوپ فضایی جیمز وب (James Webb Space Telescope) است. با این حال، جامعه علمی جهان سالهاست که منتظر عملیاتی شدن این ابزار قدرتمند برای پر کردن خلأهای اطلاعاتی موجود در کیهانشناسی بوده است.
هدف اصلی مأموریت رومن، حل بزرگترین معماهای فیزیک مدرن یعنی کشف ماهیت ماده تاریک (Dark Matter) و انرژی تاریک (Dark Energy) است. این پدیدههای مرموز بخش عمدهای از کیهان را تشکیل میدهند اما تاکنون از دید ابزارهای بشر پنهان بودهاند.
اطلاعات جمعآوریشده توسط این تلسکوپ نه تنها درک ما را از تکامل جهان متحول میکند، بلکه راه را برای اکتشافات آینده در حوزه سیارات قابل سکونت و حیات در کهکشانهای دیگر هموار خواهد ساخت.