هنگام بیرون آمدن از سالن نمایش فیلم «مرد عنکبوتی: روز کاملاً نو» (“Spider-Man: Brand New Day”)، غرق در احساسی بودم که سالها بود آن را تجربه نکرده بودم: هیجان برای آینده دنیای سینمایی مارول (MCU). سلام دوست قدیمی، خیلی وقت بود که ندیده بودمت.
مشخص است که من تنها کسی نبودم که برای دیدن چهارمین اجرای انفرادی تام هولند (Tom Holland) در نقش محبوبترین ابرقهرمان جهان شتافتم. در آمریکای شمالی، فیلم «مرد عنکبوتی: روز کاملاً نو» (“Spider-Man: Brand New Day”) توانست در آخر هفته افتتاحیه خود رقم شگفتانگیز ۳۶۰ میلیون دلار را به دست آورد که بزرگترین افتتاحیه داخلی در تاریخ گیشه محسوب میشود. تحلیلگران پیشبینی میکنند که تا پایان اکران، این اثر کمیک بوکی میتواند بیش از ۲ میلیارد دلار در سراسر جهان فروش داشته باشد و رکوردهای بیشتری را جابجا کند.
این فیلم نشاندهنده قدرت برند مرد عنکبوتی، محبوبیت این نسخه از شخصیت و یک پیروزی بسیار لازم برای دنیای سینمایی مارول (MCU) پس از چندین سال تقلا در پی فیلم «انتقامجویان: پایان بازی» (“Avengers: Endgame”) محصول سال ۲۰۲۰ است. با بازگشت قدرتمندترین قهرمانان زمین در تاریخ ۱۸ دسامبر با اکران فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» (“Avengers: Doomsday”)، کار سادهای خواهد بود که اعلام کنیم «مارول بازگشته است!»
شايد هم همینطور باشد. این احتمال وجود دارد که ضربات متوالی مرد عنکبوتی و انتقامجویان تنها آغازگر دومین عصر طلایی فیلمهای رکورددار مارول در گیشه باشد، اما دلایلی نیز برای احتیاط وجود دارد. دنیای سینمایی مارول (MCU) به نظر میرسد در مسیر درست قرار دارد، اما جادوی آن به طور کامل احیا نشده است. سختترین آزمونهای دنیای سینمایی مارول (MCU) هنوز در راه هستند و بدون حضور اسپایدی (Spidey) مبارزه خواهند شد.
(این مقاله شامل اسپویلهایی از فیلم «مرد عنکبوتی: روز کاملاً نو» است. هشدار لازم به شما داده شده است!)
«مرد عنکبوتی: روز کاملاً نو» احتمالاً خستگی مرا از مارول درمان کرده است
در این نقطه باید توضیح دهم: در حالی که از حدود سال ۲۰۲۲ از یک مورد شدید خستگی نسبت به مارول رنج میبردم (من «شوالیه ماه» (Moon Knight) را مقصر میدانم)، این خستگی هرگز شامل مرد عنکبوتی نشد. این یک انتخاب واضح است، اما او قهرمان کمیک بوکی مورد علاقه من است و من تقریباً هر رسانهای را که این شخصیت در آن حضور داشته باشد دنبال میکنم.
بنابراین، من با هایپ (هیجان) فراوانی به تماشای فیلم «روز کاملاً نو» (“Brand New Day”) رفتم. نیازی نبود کسی مرا متقاعد کند که به پیتر پارکر با بازی تام هولند (Tom Holland)، امجی با بازی زندایا (Zendaya) یا ند با بازی جیکوب باتالون (Jacob Batalon) اهمیت دهم. اما کاری که فیلم «روز کاملاً نو» انجام داد و من لزوماً انتظارش را نداشتم این بود که باعث شد با درجهای از انتظار که مدتها بود نسبت به آینده این فرانچایز به هم پیوسته ابرقهرمانی حس نکرده بودم، به جلو نگاه کنم.
این را به عنوان آخرین هشدار اسپویل خود در نظر بگیرید، اما حضور سیدی سینک (Sadie Sink) در نقش جین گری (Jean Grey) مورد علاقه من در کل فیلم بود. به حاشیه راندن مرد عنکبوتی کار سختی است، اما نقشآفرینی سینک در نقش این عضو بسیار قدرتمند ایکسمن (X-Men) پدیدهای فوقالعاده بود. در این نسخه از شخصیت، جین هنوز به گروه خاویر (Xavier) و مدرسه او برای جهشیافتهها نپیوسته است و در عوض ابتدا به عنوان یک شخصیت شرور ظاهر میشود. تنها زمانی که پیشینه تراژیک او را درک میکنیم، زمینه لازم برای اعمالش به ما داده میشود.
با در دست ساخت بودن یک فیلم کامل از ایکسمن (X-Men) در دنیای سینمایی مارول (MCU)، من برای دیدن نحوه جایروزی این نسخه از جین در پویایی تیم لحظهشماری میکنم. و اگر شایعات مربوط به بازیگران نشانه ای باشد، ایکسمن در دنیای سینمایی مارول (MCU) میتواند گروهی بسیار عجیب از افراد طرد شده، ضعیف و در نهایت قهرمان باشد. این طعم کوچک در فیلم «روز کاملاً نو» باعث شده است که برای وعده غذایی کامل در ادامه راه مشتاق باشم.
من احساس میکردم آثار سال گذشته دنیای سینمایی مارول یعنی «تاندربولتز» (“Thunderbolts”) و «چهار شگفتانگیز: نخستین گامها» (“Fantastic Four: First Steps”) به نوبه خود بلاکباسترهای به اندازه کافی لذتبخشی بودند. با این حال، سالن سینمای محلی خود را ترک نکردم در حالی که به شدت مشتاق بازگشت بازیگران آنها در اسرع وقت باشم. میتوانستم صبر کنم. اما پس از فیلم «روز کاملاً نو»، در حال حاضر در حال جستجوی اینترنت برای یافتن اخبار تاریخ انتشار «ایکسمن» هستم (شایعه شده است که در سال ۲۰۲۸ اکران میشود).
فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» یک تلاش ناامیدانه اما ضروری است
اما پیش از اینکه بتوانیم ریبوت «ایکسمن» را در دنیای سینمایی مارول (MCU) ببینیم، مسئله کوچک فیلم «روز قیامت» (“Doomsday”) در افق پیش روست. نمیتوان انکار کرد که بوی ناامیدی درباره بازگشت بسیار مورد انتظار گروه انتقامجویان به مشام میرسد. احتمالاً این موضوع کمکی نمیکند که مخاطبانی که تکالیف مارول را دنبال نکردهاند، حتی ممکن است ندانند چه کسانی در این تیم حضور دارند.
استودیوی مارول (Marvel Studios) فازهای ۴ و ۵ را صرف پرتاب کردن هرچه بیشتر قهرمانان و ایدههای جدید به سمت دیوار کرد و تعداد بسیار کمی از آنها واقعاً ماندگار شدند. لعنت، حتی شرور بزرگی قرار بود انتقامجویان با او روبرو شوند، یعنی کانگ فاتح (Kang the Conqueror)، کاملاً شکست خورد. بازتطبیق شتابزده باعث شد کانگ کنار گذاشته شود و دکتر دوم (Doctor Doom) با بازی رابرت داونی جونیور (Robert Downey Jr.) که بازگشته است، جایگزین او شود. فیلم «انتقامجویان: سلسله کانگ» (“Avengers: The Kang Dynasty”) کنار رفت و «انتقامجویان: روز قیامت» جایگزین آن شد.
این امر گویای ماهیت فزاینده آشفته دنیای سینمایی مارول در پنج سال گذشته است. فرانچایز که زمانی به نظر میرسید تا آخرین جزئیات برنامهریزی شده بود، ناگهان بدون لنگر شد و تغییرات عمدهای را در لحظه ایجاد کرد و زمانی که همه چیز شکست خورد روی نوستالژی حساب باز کرد. تغییر بازیگر داونی جونیور که برای ایفای نقش تونی «مرد آهنی» استارک (Tony “Iron Man” Stark) به عنوان لنگر دنیای سینمایی مارول محبوب است، و بازگشت غیرمنتظره استیو راجرز با بازی کریس اوانز (Chris Evans) قطعاً فریاد نمیزنند که «این همیشه برنامه بوده است». آنها به نظر میرسند چرخشهای ناامیدانهای هستند که به جای الهامبخش بودن داستانی، از روی ناچاری انجام شدهاند.
با این حال، نوستالژی فروش خوبی دارد. ماه گذشته، تعداد محدودی از بلیتهای فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» برای فروش گذاشته شد و تنها در یک روز ۱۶.۵ میلیون دلار درآمدزایی کرد. این بلیتها فقط برای فیلم در فرمتهای پریمیوم (اما نه IMAX؛ چون «تلماسه قسمت ۳» (“Dune Part 3”) آن پردهها را در اختیار دارد) بودند و بنابراین تنها کسری از فروش افتتاحیه مورد انتظاری را نشان میدهند که پیشبینی میشود به سطح فیلم «روز کاملاً نو» برسد.
شاید یک فیلم «انتقامجویان» که گارد قدیمی را با خون جوان ترکیب کند، لازم باشد. بله، بازاریابی فیلم «روز قیامت» به شدت افراد کهنهکارهایی مانند داونی جونیور، اوانز و کریس همسورث (Chris Hemsworth) در نقش ثور را فشار میدهد. با این حال، فضایی برای چهرههای جدیدتر مانند تاندربولتز، چهار شگفتانگیز، شانگ-چی، شوری و سم ویلسون وجود دارد که مدتهاست در دنیای سینمایی مارول حضور داشته، اما تنها در فاز چهارم نقش خود را به عنوان دستیار فاوکون (Falcon) به کاپیتان آمریکا تغییر داد.
فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» که به فیلم «انتقامجویان: جنگهای پنهان» (“Avengers: Secret Wars”) سال آینده منتهی خواهد شد و بهطور گسترده انتظار میرود به عنوان یک ریبوت نرم برای دنیای سینمایی مارول عمل کند، بهطور واضح نقطه پایانی نبود که پس از پایان رضایتبخش حماسه بینهایت (Infinity Saga) در سال ۲۰۲۰ ترسیم شده بود، اما من درک میکنم چرا مارول نقشه راه خود را به طور رادیکال بازسازی کرده است. از این گذشته، روزهای ناامیدانه اغلب نیازمند اقدامات ناامیدانه هستند.
اما فعلاً آن را بازگشت مارول ننامید
آسان است که به ارقام نجومی گیشه فیلم «مرد عنکبوتی: روز کاملاً نو»، همراه با هایپ ایجاد شده برای فیلم «انتقامجویان: روز قیامت» نگاه کنیم و نتیجه بگیریم که دنیای سینمایی مارول با موفقیت مسیر خود را اصلاح کرده است. با این حال، من تمایلی به تکرار این احساس ندارم. حداقل نه هنوز. زیرا مرد عنکبوتی و انتقامجویان همیشه قویترین سلاحهای دنیای سینمایی مارول بودهاند.
من فکر نمیکنم حتی در ضربهخوردهترین و آسیبدیدهترین حالت ممکن، دنیای سینمایی مارول آنقدر سقوط کند که یک فیلم مرد عنکبوتی یا انتقامجویان با شکست مواجه شود. اینها زیربرندهای قدرتمندی در درون فرانچایز کلی هستند. داراییهای «در صورت اضطراب شیشه را بشکن» که جذابیت پایداری برای شکوفایی دارند، حتی زمانی که دنیای مارول در حال تقلا است. و دنیای سینمایی مارول در سالهای اخیر تقلا کرده است. روزهایی گذشته است که برند مارول برای فروش بلیتهای سینما حتی برای فیلمی با حضور شخصیتهای ناشناخته برای مخاطب انبوه کافی بود.
فازهای ۴ و ۵ پر از ناامیدیهای گیشه («مرد مورچهای و زنبورک: شیدایی کمی» (“Ant-Man and the Wasp: Quantumania”)، «کاپیتان آمریکا: دنیای شجاع نو» (“Captain America: Brave New World”)) و برخی بمبهای مالی آشکار («جاودانگان» (“Eternals”) و «مارولها» (“The Marvels”)) است. انتقال دنیای سینمایی مارول به سریالهای اورجینال دیزنی پلاس (Disney+) نیز ترکیبی بوده است، به طوری که حتی پروژههای تحسینشدهای مانند «واندا من» (“Wonder Man”) در جذب بینندگان کافی شکست خوردند.
کوین فایگی (Kevin Feige) اخیراً اعتراف کرد که فیلم سال گذشته «چهار شگفتانگیز: نخستین گامها» در گیشه ناامیدکننده ظاهر شد و نشان داد که بدبینی نسبت به دنیای سینمایی مارول همچنان در هوا موج میزند. مرد عنکبوتی و انتقامجویان میتوانند تا حدی روایت را تغییر دهند، اما تا زمانی که مارول دوباره بر گیشه حکومت نکند و افراد طرد شدهای مانند «نگهبانان کهکشان» (“Guardians of the Galaxy”) را به قهرمانان خانگی تبدیل نکند، این بازگشت واقعی نیست.
البته، شاید سوال بزرگ این باشد که آیا میتوان این سطح از موفقیت را دوباره به دست آورد. پس از همهگیری، چشمانداز اکران سینماها هرگز به این اندازه بیرحم نبوده است. بلاکباسترهای با بودجههای سرسامآور بالای ۱۵۰ میلیون دلار به طور نگرانکنندهای به طور منظم بمب میشوند. رقیب بزرگ مارول، دیسی (DC)، اخیراً دچار سوختگی شد زمانی که دیسییو (DCU) نوپای آن اولین پسزدایی مخاطب را در قالب فیلم «سوپرگرل» (“Supergirl”) تجربه کرد که ۱۲۵ میلیون دلار با بودجهای حدود ۱۸۰ میلیون دلار فروش داشت. نکته نگرانکننده این است که این تنها دومین فیلم بلند این دنیای جدید دیسی است.
انتظار اینکه دنیای سینمایی مارول روزهای اوج خود را بین سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۲۰ بازپس گیرد، کار سختی است. رویکرد رو به جلو ممکن است تکیه شدید بر چند غول مانند مرد عنکبوتی و شاید ایکسمن باشد و حفظ قهرمانان «کمتر» برای تیمآپهای انتقامجویان یا انتخاب گنجاندن آنها به عنوان شخصیتهای پشتیبان در کنار یک رهبر قابل اعتمادتر، مانند مرد تارکتن.
هنوز ناشناختههای زیادی در آینده دنیای سینمایی مارول وجود دارد، که حداقل آنها این است که این جهان پس از «جنگهای پنهان» (“Secret Wars”) چگونه به نظر خواهد رسید. علاقه مخاطبان به وضوح هنوز برای پروژههای مناسب مانند «مرد عنکبوتی» و «انتقامجویان» وجود دارد. با این وجود، دنیای سینمایی مارول برای من همچنان شکننده به نظر میرسد، اما حداقل برای اولین بار پس از مدتها، با مقداری هیجان به آینده نگاه میکنم.