دولت دونالد ترامپ (Trump administration) در حال بررسی و تدوین کنترلهای جدیدی در حوزه صادرات فناوری است که هدف آن بستن یک خلأ مهم در سیاستهای تجاری ایالات متحده علیه چین (China) محسوب میشود. این قوانین جدید که به طور ویژه دسترسی شرکتهای چینی به توان پردازشی پیشرفته هوش مصنوعی از طریق سرورهای ابری راه دور در کشورهای نزدیک را هدف قرار داده است، میتواند به زودی و احتمالاً از ماه سپتامبر به صنعت فناوری معرفی شود. تمرکز اصلی این مقررات بر روی کشورهای ثالثی مانند سنگاپور و تایلند است که در حال حاضر مشمول محدودیتهای سختگیرانه صادراتی مشابه چین نمیشوند.
موضوع اصلی این طرح زمانی جدیتر شد که مشخص گردید شرکتهای هوش مصنوعی چینی از جمله استارتآپ مونشات (Moonshot) توانستهاند با استفاده از سرورهای مجهز به تراشههای انویدیا (Nvidia) مستقر در تایلند، مدلهای پیشرفته آمریکایی را تقطیر (Distillation) کرده و مدل هوش مصنوعی خود یعنی Kimi K3 را توسعه دهند. مقامهای ارشد دولت آمریکا پیشتر ادعا کرده بودند که شرکتهای چینی با ایجاد پلتفرمهای داخلی پیچیده و استفاده از زیرساختهای کشورهای ثالث، به راحتی تحریمهای فیزیکی سختافزار را دور میزنند.
تلاشهای دولت آمریکا برای تنظیم بازار تراشههای هوش مصنوعی پس از لغو قوانین دوران جو بایدن با چالشهای فراوانی روبهرو بوده است. وزارت بازرگانی ایالات متحده (U.S. Department of Commerce) طی ماههای گذشته میان اعمال محدودیتهای سختگیرانه و واکنشهای منفی صنعت فناوری گرفتار شده است. از سوی دیگر، دولت تایوان نیز اخیراً تحقیقات گستردهای را علیه قاچاقچیان تراشههای پیشرفته انویدیا (Nvidia) به چین آغاز کرده و تاکنون چندین نفر را به جرم جعل اسناد و انتقال غیرقانونی سرورهای هوش مصنوعی بازداشت یا متهم کرده است که نشاندهنده ابعاد جهانی این پرونده است.
با وجود عزم جدی وزارت بازرگانی آمریکا، کارشناسان حقوقی بر این باورند که اجرای این مقررات با موانع قانونی جدی مواجه خواهد شد. به گفته وکلای تجاری، وزارت بازرگانی سنتاً وظیفه تنظیمگری واردات و صادرات کالاهای فیزیکی را بر عهده دارد و اعمال نظارت بر دسترسیهای نرمافزاری و ابری راه دور میتواند خارج از اختیارات سنتی این نهاد باشد. با این حال، دولت ممکن است از ابزارهای جایگزین مانند الزامات سختگیرانهتر «شناخت مشتری» (Know-Your-Customer) برای مهار این مسئله استفاده کند.
این تغییرات مداوم در قوانین صادرات تراشه و فناوریهای هوش مصنوعی، سردرگمی زیادی را برای شرکتهای بینالمللی ایجاد کرده است. در حالی که قانونگذاران کنگره خواستار اجرای دقیقتر قوانین سختگیرانه برای جلوگیری از دسترسی چین به فناوریهای حیاتی هستند، فعالان صنعت فناوری نگران تأثیر منفی این تصمیمات بر رقابتپذیری جهانی شرکتهای آمریکایی و زنجیره تأمین قطعات سختافزاری در سراسر جهان هستند.